PORADNIK DRUKU 3D
Tolerancje druku 3D FDM — jak zaprojektować pasujące części?
Zdjęcie poglądowe; nie dokumentuje zlecenia klienta.
Najczęstszy problem z użytkowym wydrukiem 3D nie musi dotyczyć wyglądu, ale dopasowania do drugiej części. Otwór pod śrubę jest zbyt ciasny, pokrywa nie chce się zamknąć albo zatrzask pęka podczas montażu. W technologii FDM takie sytuacje zależą od geometrii, materiału, orientacji i ustawień druku, a nie wyłącznie od nominalnej „dokładności drukarki”.
Wymiar w CAD to nie zawsze wymiar gotowego wydruku
Model geometryczny opisuje zamysł projektanta. Podczas druku stopione tworzywo jest układane na poprzednich warstwach, stygnie i może się nieco kurczyć lub odkształcać. Otwory, cienkie ścianki i wystające zaczepy mogą mieć różne odchyłki. Nie istnieje jeden uniwersalny luz montażowy, który zadziała przy wszystkich materiałach, drukarkach i geometriach.
Pasowanie luźne, przesuwne i zatrzaskowe
Pasowanie luźne ma umożliwić swobodne włożenie elementu. Pasowanie przesuwne wymaga kontrolowanego ruchu bez nadmiernego zacinania. Połączenie zatrzaskowe musi uwzględniać nie tylko wymiary, ale też odkształcenie ramienia zaczepu. Każdy z tych przypadków wymaga innego rozwiązania konstrukcyjnego. Powtarzające się zginanie cienkiego zaczepu może skrócić jego żywotność, nawet gdy początkowo pasuje idealnie.
Otwory, śruby i gwinty
Otwór wydrukowany pionowo może różnić się wymiarowo od otworu poziomego. W przypadku gwintów często warto rozważyć wkładki gwintowane, nakrętki lub osobną obróbkę, zamiast liczyć na powtarzalność bardzo drobnych gwintów drukowanych bezpośrednio. Dobór rozwiązania zależy od liczby montaży, siły dokręcania i rodzaju plastiku.
Jak ustalić tolerancję dla swojego projektu?
- Określ, z czym część będzie współpracować i zmierz obie strony połączenia.
- Wskaż wymiary krytyczne — nie trzeba zaostrzać tolerancji wszystkich powierzchni.
- Ustal materiał, orientację wydruku i oczekiwany sposób montażu.
- Wykonaj krótką próbkę pasowania lub prototyp, zanim zamówisz większą liczbę sztuk.
- W razie potrzeby skoryguj model i zapisz zaakceptowaną wersję.
Przykład: pokrywa niewielkiej obudowy
Projekt przewiduje pokrywę wciskaną w korpus. Jeśli połączenie jest zbyt ciasne, można przeprojektować miejsca styku albo dodać lokalne odciążenia; jeśli zbyt luźne — zmienić geometrię zaczepów. Nie zawsze rozwiązaniem jest jednakowe powiększenie całej pokrywy. Ważne są również kierunek wprowadzania i lokalizacja sprężystych elementów.
Wymagania do wyceny i źródła
Przy zapytaniu podaj wymiary współpracujących elementów, przewidywaną częstotliwość montażu, kierunek obciążenia i liczbę sztuk. Możesz dołączyć zdjęcia oraz szkic. Więcej o projektowaniu dla FDM opisuje Prusa Knowledge Base. Zobacz też jak przygotować model do wyceny lub wyślij zapytanie o wydruk próbny.